Taomlar

Taomlar 🍽️

Biznex POS dagi taomlar — bu menyuga qo’shiladigan ovqatlar va ichimliklar (masalan: Osh, Pitsa, Cola 1L). Har bir taomga nom, narx, kategoriya va fiskal kodlar beriladi.

---

Taom qo’shish ➕

Taomlar bo’limiga kirib, ”+” tugmasini bosing. Quyidagi maydonlarni to’ldiring:

1. Asosiy ma’lumotlar

Maydon	Tavsif	Majburiy
Nomi	Taom nomi (masalan, “Osh”)	Ha
Kategoriya	Qaysi guruhga tegishli (Taomlar, Ichimliklar…)	Ha
Miqdor	Boshlang’ich qoldiq	Ha
O’lchov birligi	dona, kg, litr, portsiya	Ha
Rasm	Taom rasmi — bir nechta rasm qo’shish mumkin	Yo’q
Tavsif	Qo’shimcha izoh	Yo’q
Cheksiz mavjudlik	Yoqilsa, miqdor cheklanmaydi (∞)	Yo’q

2. Narx va foiz (tan narx)

Narx bo’limida uchta maydon bir-biriga bog’langan:

Maydon	Tavsif
Tan narx (eski narx)	Mahsulotning asl tannarxi — sotib olish narxi yoki tayyorlash narxi
Foiz (%)	Tan narxga nisbatan ustama foiz
Sotish narxi	Mijozga beriladigan yakuniy narx

Bu uchta maydon avtomatik hisoblanadi — birini o’zgartirsangiz, qolganlari moslashadi:

• Tan narx + Foiz = Sotish narxi avtomatik hisoblanadi
• Sotish narxi kiritilsa = Foiz avtomatik hisoblanadi
• Foiz o’zgartirilsa = Sotish narxi avtomatik yangilanadi

💡 Misol: Oshning tan narxi 15 000 so’m, foiz 30%. Sotish narxi avtomatik: 19 500 so’m. Yoki sotish narxini 20 000 qilib kiritsangiz, foiz avtomatik hisoblanadi.

💡 Nima uchun kerak? Tan narx va foizni to’g’ri kiritish orqali hisobotlarda foyda (margin) ni aniq ko’rishingiz mumkin. Bu hisobot va statistika uchun muhim.

---

MXIK kod kiritish (majburiy!) 🏷️

Har bir taomga MXIK kod biriktirilishi shart. MXIK kodsiz taom fiskal chekda qabul qilinmaydi.

Kiritish tartibi

1. Taom qo’shish/tahrirlash sahifasida pastda “Fiskal ma’lumotlar” bo’limini toping.
2. “MXIK tanlash” tugmasini bosing.
3. Qidiruv oynasi ochiladi — taom nomini yozing (kamida 2 ta harf).
4. Natijalar ro’yxatidan mos MXIK kodni tanlang (nom va kod ko’rsatiladi).
5. Tanlagan kodingiz avtomatik saqlanadi.

⚠️ MXIK kodni tanlash fiskal chek uchun majburiy! Kod tanlanmasa, savdo vaqtida fiskal chek chiqmasligi mumkin.

MXIK kodni qayerdan topish mumkin?

• Biznex ichida: Taom nomini yozganingizda tizim avtomatik mos kodlarni ko’rsatadi
• Soliq.uz: soliq.uz saytidagi MXIK klassifikatori
• Tasnif.soliq.uz: Batafsil klassifikator portali

Ko’p ishlatiladigan MXIK kodlar (ovqatlanish)

Kategoriya	MXIK kod boshlanishi	Misollar
Tayyorlangan taomlar	56.10.xx	Osh, sho’rva, lag’mon
Non mahsulotlari	10.71.xx	Non, somsa, patir
Ichimliklar (alkogolsiz)	11.07.xx	Sharbat, kola, suv
Choy/Kofe	10.83.xx / 56.10.xx	Choy, qahva

📖 Batafsil: MXIK kodlar sahifasi

---

Paket kod kiritish (majburiy!) 📦

MXIK kod tanlangandan keyin shu mahsulot uchun paket kod ham tanlanishi kerak.

Kiritish tartibi

1. Avval MXIK kodni tanlang (yuqoridagi bosqich).
2. MXIK tanlangandan keyin “Paket tanlash” tugmasi faollashadi.
3. Tugmani bosing — shu MXIK kodga tegishli paket kodlar ro’yxati ochiladi.
4. Ro’yxatdan mos paket kodni tanlang (nomi, turi va kodi ko’rsatiladi).

⚠️ Paket kodni tanlash uchun avval MXIK tanlanishi shart! Aks holda “Avval MXIK kodni tanlang” xabarnomasi chiqadi.

Ko’p ishlatiladigan paket kodlar

Kod	O’lchov birligi	Qachon ishlatiladi
1	Dona (sht)	Somsa, burger, shisha ichimlik
2	Kilogramm (kg)	Go’sht, sabzavot
3	Litr (l)	Sut, sharbat
10	Porsiya	Osh, sho’rva, salat

📖 Batafsil: Paket kodlar sahifasi

---

Mahsulot variantlari

Biznex POS da mahsulotlarga variantlar qo’shish mumkin — bu bir xil mahsulotning turli ko’rinishlarini boshqarish uchun:

Variant turi	Tavsifi	Misol
Rang	Mahsulotning rangi	Qizil, Yashil, Ko’k
O’lcham	Mahsulotning o’lchami	S, M, L, XL
O’lchov	O’lchov birligi	200g, 300g, 500g

Variantlar Mahsulot tahrirlash sahifasida qo’shiladi. Har bir variant uchun alohida nom beriladi.

---

Markirovka talablari

Raqamli markirovka qilinadigan tovarlar uchun:

• Kassa chekida markirovka kodi aks ettirilishi shart
• Qurilma markirovka kodi ko’rsatilmasa chek shakllantirilishini bloklaydi
• Bitta chekda ikkita bir xil markirovka kodi bo’lishi mumkin emas
• Skaner tovar yaroqlilik muddati o’tganini aniqlasa — sotuvni bloklaydi

---

Preset summalar (Tezkor buyurtma)

Ko’p sotiladigan mahsulotlar uchun preset summalar belgilash mumkin — bu tezkor buyurtma qabul qilish uchun qulay.

---

Kategoriyaga biriktirish 🗂️

Har bir taomni tegishli kategoriyaga biriktirish juda muhim:

• 🍲 Taomlar kategoriyasi → oshxona printeriga chiqadi
• 🍹 Ichimliklar kategoriyasi → bar printeriga chiqadi

Bu orqali oshpaz yoki boshqa xodimlar buyurtma bo’yicha avtomatik chek oladi.

---

Statistika va Hisobotlar 📊

Taomlar bo’yicha ko’rib chiqishingiz mumkin:

• 💵 Qaysi taomdan qancha sotilgan
• ⏰ Kunlik/haftalik/yillik sotuvlar
• 🍴 Qaysi taom eng ko’p buyurtma qilingan
• 📈 Tan narx va sotish narxi o’rtasidagi foyda (margin)

---

Maslahatlar 💡

• MXIK va paket kodni bir marta to’g’ri kiriting — keyin barcha cheklarda avtomatik chiqadi.
• Tan narxni kiritishni unutmang — hisobotlarda foyda ko’rsatkichlarini ko’rish uchun muhim.
• Yangi taom qo’shganda fiskal kodlarni albatta belgilang — aks holda fiskal chek xato beradi.
• Narxlarni yangilab boring — eskirgan narxlar hisobotlarni noto’g’ri ko’rsatadi.

---

🎉 Taomlarni to’g’ri kiritish — aniq hisobot, to’g’ri chek va tartibli biznesning asosi!