Qurilmalar va tizimlar

Qonunchilikda belgilangan asosiy qurilmalar va tizimlar haqida batafsil ma’lumot.

1. Onlayn nazorat-kassa mashinalari (Onlayn-NKM)

Fiskal modulga ulanish imkoniyatiga ega bo’lgan, fiskal hujjatlarni (cheklarni) shakllantiradigan va ularni real vaqt rejimida fiskal ma’lumotlar operatoriga yuborishni ta’minlaydigan qurilmalardir.

Asosiy xususiyatlari:

Cheklarni qog’ozga chop etish yoki elektron shaklda yuborish funksiyasiga ega
Zavod raqamiga va ushbu raqam ko’rsatilgan korpusga ega bo’lishi shart
Fiskal modulsiz ishlash imkoniyati cheklangan
Real vaqt rejimida GPS (geolokatsiya) ma’lumotlarini operatorga yuboradi
48 soat offlayn rejimda ishlagandan so’ng avtomatik bloklanadi

2. Virtual kassa

Fiskal hujjatlarni shakllantiruvchi va operatorga real vaqt rejimida yuboruvchi dasturiy mahsulot va ularning kompleksidir.

Onlayn-NKM dan farqi:

Jismoniy qurilma emas, balki dasturiy ta’minot
Fiskal modulsiz ishlamaydi
Ma’lumotlar bazasiga tashqaridan aralashilganda bloklanish tizimiga ega
Elektron tijorat platformalari (Marketpleyslar) uchun Soliq qo’mitasi tomonidan ishlab chiqilgan virtual kassa dasturlaridan foydalanish mumkin

3. Fiskal modul

Operator tomonidan ishlab chiqilgan, maxsus himoyalangan dasturiy ta’minotga ega bo’lgan, fiskal ma’lumotlarning kriptografik himoyasini ta’minlaydigan ixtisoslashgan jismoniy qurilma. Smart-karta yoki USB-kalit ko’rinishida bo’ladi.

Fiskal modul vazifalari:

Vazifa	Tavsifi
Cheklarni ro’yxatga olish	O’z xotirasida barcha cheklarni saqlaydi
Fiskal belgini hosil qilish	Har bir chek uchun kriptografik belgi yaratadi
Z-hisobotlar	Z-hisobotlarni shakllantiradi va saqlaydi

4. Fiskal belgi

Fiskal ma’lumotlarni milliy standartlar asosida kriptografik o’zgartirish natijasida fiskal modul yoki elektron raqamli imzo orqali hosil bo’ladigan takrorlanmas belgilar to’plami.

Muhim jihatlar:

Chekning haqiqiyligini tasdiqlaydi
Bo’nak (avans), bo’lib to’lash yoki kredit turlaridagi cheklarda fiskal belgi aks ettirilmaydi

5. Fiskal ma’lumotlar operatori

Onlayn rejimda fiskal ma’lumotlarni mustaqil va doimiy ravishda qabul qilish, qayta ishlash va saqlash ishlarini bajaruvchi tashkilot.

O’zbekistonda: Soliq qo’mitasi huzuridagi “Yangi texnologiyalar” ilmiy-axborot markazi DUK

Operator majburiyatlari:

Ma’lumotlarni 5 yil davomida saqlash
Ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlash
QR-kod orqali cheklarning haqiqiyligini tekshirish imkonini beruvchi tizimlarni ishlab chiqish